ความรู้เรื่องวัคซีน
ความรู้เรื่องวัคซีนเพื่อประชาชน

7. ระบบการประกันคุณภาพวัคซีนของประเทศไทย

คอลัมน์หมอบ้านสวน เดือนสิงหาคม ปี 2560

แม้คนไทยส่วนใหญ่ตระหนักดีว่าวัคซีนเป็นเครื่องมือทางสาธารณสุขที่ปลอดภัยและมีประสิทธิภาพสูง อย่างไรก็ตามอาจยังมีผู้เข้าใจไม่ถูกต้อง หรือมีทัศนคติเชิงลบต่อวัคซีนอยู่บ้าง เช่น ความกลัวเข็มฝังใจตั้งแต่วัยเด็ก การกลัวอาการข้างเคียง ฯลฯ ทำให้การรับวัคซีนอาจกลายเป็นเรื่องไม่ธรรมดาสำหรับใครหลายคน

บางคนยังเข้าใจผิดอีกว่าวัคซีนเป็นเรื่องของผลประโยชน์ทางธุรกิจ มากกว่าความจำเป็นทางสุขภาพ จึงอาจคิดว่าข้อมูลสรรพคุณต่าง ๆ ของวัคซีนเป็นการอวดอ้างเกินจริง บางคนยังเข้าใจผิดว่าวัคซีนที่ให้บริการในภาคเอกชน หรือวัคซีนราคาแพงมีคุณภาพดีกว่า

ในความเป็นจริงประเทศไทยได้รับการรับรองจากองค์การอนามัยโลกว่า ระบบการประกันและการควบคุมคุณภาพวัคซีนมีมาตรฐาน โดยสำนักงานคณะกรรมการอาหารและยา (อย.) และกรมวิทยาศาสตร์การแพทย์ จะเป็นผู้ตรวจสอบและทดสอบคุณภาพวัคซีนทุกตัวและทุกรุ่นการผลิต ก่อนอนุญาตให้นำมาจำหน่ายในตลาดได้ นอกจากนี้ อย. ยังควบคุมการโฆษณาและการให้ข้อมูลวัคซีนอย่างเหมาะสมด้วย

เหตุที่ต้องควบคุมคุณภาพวัคซีนอย่างเข้มงวดในทุกขั้นตอน เป็นเพราะวัคซีนผลิตจากสิ่งมีชีวิต สารออกฤทธิ์จึงมีความแปรปรวนได้ง่าย ประกอบกับกลุ่มเป้าหมายการใช้วัคซีนแต่ละชนิดส่วนใหญ่ คือ คนปกติ ซึ่งต่างจากยา ผู้ใช้ส่วนใหญ่ คือ คนป่วย แม้การใช้ยาอาจทำให้เกิดอาการข้างเคียงบ้าง แต่ผู้ใช้ก็มักยอมรับเพราะต้องการหายป่วยนั่นเอง

ดังนั้นประชาชนจึงมั่นใจได้ว่าวัคซีนที่ให้บริการในประเทศไทย ไม่ว่าจะเป็นบริการจากภาครัฐหรือภาคเอกชน ทั้งวัคซีนผลิตเองภายในประเทศหรือวัคซีนนำเข้า ล้วนมีคุณภาพได้มาตรฐาน สามารถนำไปใช้กับกลุ่มเป้าหมายได้อย่างปลอดภัยและมีประสิทธิภาพ

แต่อย่างไรก็ตาม หากพบอาการผิดปกติหลังได้รับวัคซีน ควรรีบแจ้งหน่วยผู้ให้บริการเพื่อสอบสวนยืนยันหาสาเหตุตามระเบียบวิธีมาตรฐานที่กำหนดไว้ต่อไปครับ

หมอบ้านสวน