ความรู้เรื่องวัคซีน
ความรู้เรื่องวัคซีนเพื่อประชาชน

4. วัคซีนกับการป้องกันมะเร็งปากมดลูกในสตรีไทย

คอลัมน์หมอบ้านสวน เดือนพฤษภาคม ปี 2560

หลายฝ่ายต่างหมดห่วง ยินดีกันจนออกนอกหน้า ที่สตรีไทยจะได้รับการป้องกันมะเร็งปากมดลูก ตั้งแต่ก่อนโรคก่อตัว หรือที่เรียกว่าการป้องกันแบบปฐมภูมิ(Primary prevention) เมื่อรัฐบาล คสช. สนับสนุนงบประมาณและช่วยแก้ปัญหาคอขวดอย่างจริงจัง ทำให้การจัดซื้อวัคซีนชนิดนี้โดยหน่วยงานที่รับผิดชอบถูกคลี่คลาย เดินหน้าต่อไปได้ และน่าจะสามารถนำไปให้บริการฟรีแก่นักเรียนหญิง ชั้น ป. 5 ทั่วประเทศ เร็ว ๆ นี้ หลังจากที่เฝ้ารอกันมานานจนเกือบร้อยประเทศทั่วโลก นำหน้า แซงไทย ใช้วัคซีนชนิดนี้กันไปแล้วกว่าครึ่งทศวรรษ

ใครจะคิดว่ามะเร็งปากมดลูก มะเร็งร้าย จะมีการคิดค้นวัคซีนขึ้นมาป้องกันได้ ผู้ค้นพบความเชื่อมโยงระหว่างการติดเชื้อไวรัสเอชพีวี และการเกิดมะเร็งปากมดลูก จึงได้รับรางวัลโนเบลไปตามระเบียบ มะเร็งปากมดลูกคร่าชีวิตสตรีปีละเกือบ 3 แสนคนทั่วโลก ในหญิงไทยเป็นมะเร็งที่พบบ่อยอันดับ 2 รองจากมะเร็งเต้านม โดยแต่ละปีพบว่าคนไทยเสียชีวิตจากมะเร็งปากมดลูก เกือบ 3,500 รายหรือเสียชีวิตวันละเกือบ 10 คน

โดยหลักการทางวิทยาศาสตร์ หากทราบกลไกการเกิดโรค ทุกโรคจะสามารถพัฒนาวัคซีนขึ้นมาใช้ได้ ช้าเร็ว ต่างกันไป ขึ้นกับความยากง่าย ความซับซ้อน และความสนใจของผู้พัฒนาวัคซีน ในปัจจุบันการควบคุมป้องกันโรค ไม่ว่าโรคติดเชื้อหรือโรคไม่ติดเชื้อ ความหวังสูงสุด จึงมุ่งสู่การมีวัคซีนใช้ เชื่อว่าในอนาคตจะมีวัคซีนป้องกันโรคเพิ่มมากขึ้น ในปัจจุบันมีวัคซีนป้องกันได้แล้วเกือบ 30 โรค

จริง ๆ แล้วมีข้อมูลว่าวัคซีนเอชพีวีที่จำหน่ายในท้องตลาด ยังสามารถป้องกันการเกิดโรคได้อีกหลายชนิด อาทิ เช่น หูดหงอนไก่ของอวัยวะเพศ มะเร็งทวารหนัก มะเร็งช่องคลอด มะเร็งกล่องเสียง เป็นต้น แตกต่างกันไปขึ้นกับชนิดวัคซีน ในขณะนี้จึงมีความพยายามวิจัยพัฒนาวัคซีนชนิดนี้เพิ่มเติม ให้ครอบคลุมไวรัสสายพันธุ์ก่อมะเร็งมากขึ้น ปัจจุบันวัคซีนชนิดนี้สามารถครอบคลุมสายพันธุ์ไวรัสที่ก่อมะเร็งปากมดลูกได้ 2 สายพันธุ์ ซึ่งเป็นสาเหตุหลัก หรือประมาณร้อยละ 75 ของมะเร็งปากมดลูก ดังนั้น แม้ได้รับวัคซีนแล้วจึงยังจำเป็นต้องตรวจคัดกรองมะเร็งปากมดลูกตามปกติ เพราะวัคซีนชนิดนี้ยังป้องกันมะเร็งปากมดลูกได้ไม่ครบ 100 เปอร์เซ็นต์นั่นเอง

สุดท้ายนี้ ผู้เขียนหวังเป็นอย่างยิ่งว่านอกจากกลุ่มเด็กนักเรียนหญิง ชั้น ป.5 แล้ว กลุ่มอายุอื่นๆ จะได้รับการพิจารณาเพื่อให้ได้รับวัคซีนชนิดนี้ด้วยเช่นกัน เพราะหากยังไม่มีเพศสัมพันธ์ หญิงเกือบทั้งหมดจะยังไม่ติดเชื้อไวรัสชนิดนี้ จึงยังได้รับประโยชน์จากการรับวัคซีน

หมอบ้านสวน