ความรู้เรื่องวัคซีน
ความรู้เรื่องวัคซีนเพื่อประชาชน

1. วัคซีนเพื่อประชาชน

คอลัมน์หมอบ้านสวน เดือนกุมภาพันธ์ ปี 2560

หลังจบแพทย์เฉพาะทางด้านเวชศาสตร์ป้องกัน ผมสอบชิงทุนรัฐบาล(ก.พ.) ได้เดินทางไกลไปตามฝัน เป็นนักเรียนนอกจบปริญญาเอกด้านวัคซีนและการควบคุมป้องกันโรคสมใจ. หลังบินกลับได้รับความไว้วางใจให้รับผิดชอบขับเคลื่อนผลักดันการผลิตวัคซีนเพื่อการพึ่งตนเอง สามารถวิจัยและผลิตวัคซีนใช้อย่างเพียงพอ ทั้งในภาวะปกติและเมื่อเกิดการระบาดของโรค นอกจากเป็นการสร้างความมั่นคงด้านสุขภาพแล้ว ยังสามารถต่อยอดสู่เทคโนโลยีชีวภาพ ยารักษาโรคที่ทวีความสำคัญมากยิ่งขึ้น เพราะมีประสิทธิภาพสูง อาการข้างเคียงน้อย เช่น ยารักษามะเร็ง เป็นต้น การผลิตวัคซีนและยาชีวภาพจัดเป็นอุตสาหกรรมสีเขียว มลพิษต่ำ ผลิตภัณฑ์มีมูลค่าสูง ช่วยพัฒนาเศรษฐกิจของชาติในระยะยาว เป็นการพัฒนาที่มีคุณค่าสำหรับประเทศอย่างมาก จำเป็นต้องขับเคลื่อนอย่างต่อเนื่อง ผมจึงตัดสินใจทิ้งการตรวจรักษาผู้ป่วย งานรักของแพทย์เกือบทุกตัวคน

จากหน่วยเล็กเจ้าหน้าที่มีไม่ถึงสิบตอนแรกเริ่ม พัฒนาต่อเนื่อง ก้าวหน้าในหลายด้าน โดยเฉพาะอย่างยิ่งด้านการกำหนดนโยบาย การกำหนดทิศทางและเข็มมุ่ง จัดทำแผนที่ทางเดินการพัฒนารายวัคซีนอย่างชัดเจน สร้างเครือข่าย ทำให้เกิดเอกภาพความร่วมมือของหน่วยงานกว่าครึ่งร้อยอย่างครบวงจร ตั้งแต่การวิจัยสู่การผลิต ทั้งวัคซีนเก่าและใหม่ ไม่ใช่มุ่งแต่ซื้อเขาลูกเดียว รวมทั้งการควบคุมคุณภาพวัคซีนให้ได้มาตรฐานสากล การใช้วัคซีนและการสร้างเสริมภูมิคุ้มกันโรคในเชิงสาธารณสุขระดับประเทศ การพัฒนาบุคลากรและโครงสร้างพื้นฐานที่จำเป็น รัฐบาลสมัยนั้นได้ประกาศให้การพัฒนาวัคซีนเป็นวาระแห่งชาติเมื่อ พ.ศ.2554

หลังปฏิบัติงานมาเกือบทศวรรษ แม้งานยังไม่สำเร็จตามเป้าหมายสูงสุด เพราะการพัฒนาและการผลิตวัคซีนต้องทำกันนานต่อเนื่องหลายสิบปี ผู้รู้ต่างสรุปตรงกันว่าเราเดินมาถูกทางแล้ว การตั้งองค์กรกลางด้านวัคซีนที่มีโครงสร้างและการบริหารเหมาะสมกับงานวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีชีวภาพ คือ สถาบันวัคซีน ทำให้สามารถสนับสนุนและผลักดันงานได้อย่างคล่องตัวกว่าเก่าก่อน ภายใต้การบริหารแบบราชการเต็มตัว การบังคับบัญชาหลายชั้น ผู้บริหารเปลี่ยนรายปี กว่าจะเข้าใจและรู้งานก็ถึงเวลาย้ายพอดี ความต่อเนื่องจึงไม่มี แล้วเมื่อไหร่จะทำงานยากและซับซ้อนได้สำเร็จ จึงไม่แปลกที่ประเทศไทยเรายังตามหลังเวียดนาม อินเดีย อินโดนีเซีย เกาหลีใต้ และญี่ปุ่นในด้านผลิตวัคซีนอยู่หลายขุม.

การประชาสัมพันธ์ข้อมูลด้านวัคซีน ตลอดจนความก้าวหน้าและอุปสรรคของการพัฒนาสู่ประชาชนเจ้าของประเทศทางหนังสือพิมพ์ หวังให้เป็นแหล่งข้อมูลมือหนึ่ง ไร้ผลประโยชน์ทางธุรกิจแอบแฝง เป็นอีกหนึ่งความตั้งใจที่ฝันและอยากทำมานาน

หมอบ้านสวน