EPI program : วัคซีนพื้นฐาน

ความรู้เรื่องวัคซีนเพื่อประชาชน
cannot loaded image.

กระทรวงสาธารณสุขได้กำหนดบริการวัคซีนพื้นฐานที่เด็กไทยทุกคนควรได้รับ โดยเน้นวัคซีนป้องกันโรค ที่เป็นปัญหาสำคัญ ซึ่งในปัจจุบันประกอบด้วยวัคซีน 8 ชนิด ได้แก่ วัคซีนวัณโรค (BCG) วัคซีนตับอักเสบบี (HB) วัคซีนรวมคอตีบ-บาดทะยัก-ไอกรน-ตับอักเสบบี (DTP-HB) วัคซีนโปลิโอ (OPV) วัคซีนรวมหัด-คางทูม-หัดเยอรมัน (MMR) วัคซีนไข้สมองอักเสบเจอี (JE) วัคซีนคอตีบ-บาดทะยัก-ไอกรน (DTP) และวัคซีนคอตีบ-บาดทะยัก (dT) โดยกระทรวงสาธารณสุขจัดระบบบริการเพื่อให้เด็กทุกคนในประเทศได้รับวัคซีนตามกำหนด โดยให้สถานบริการ สาธารณสุขของรัฐเป็นหน่วยบริการหลัก ทั้งนี้ตั้งแต่ปี พ.ศ. 2553 สำนักงานหลักประกันสุขภาพแห่งชาติรับผิดชอบ ในการจัดหาวัคซีน และกระจายวัคซีนจากส่วนกลางไปยังคลังวัคซีนระดับอำเภอทุกแห่งโดยตรง วัคซีนที่กำหนดไว้ใน แผนการสร้างเสริมภูมิคุ้มกันโรคในประเทศต่างๆ อาจแตกต่างกันขึ้นกับการพิจารณาของแต่ละประเทศเกี่ยวกับ อุบัติการณ์ ความรุนแรงของโรค ประสิทธิภาพของวัคซีน ราคาของวัคซีน และสถานการณ์โดยรวมของวัคซีนในประเทศ ในอนาคตแผนการสร้างเสริมภูมิคุ้มกันโรค อาจปรับปรุงเปลี่ยนแปลงได้โดยขยายเพิ่มชนิดของวัคซีน ขยายกลุ่มเป้าหมาย รวมทั้งปรับเปลี่ยนกำหนดการให้วัคซีน ทั้งนี้โดยพิจารณาปัจจัยต่างๆ อย่างเหมาะสม

กำหนดการให้วัคซีนตามแผนงานสร้างเสริมภูมิคุ้มกันโรค
ของกระทรวงสาธารณสุข ปี 2560

อายุ วัคซีนที่ให้ ข้อแนะนำ
แรกเกิด BCG (บีซีจี) ฉีดให้เด็กก่อนออกจากโรงพยาบาล
HB1 (ตับอักเสบบี) HB1 ควรให้เร็วที่สุดภายใน 24 ชั่วโมงหลังคลอด
1 เดือน HB2 (ตับอักเสบบี) เฉพาะรายที่เด็กคลอดจากมารดาที่เป็นพาหะของไวรัสตับอักเสบบี
2 เดือน DTP-HB1 (คอตีบ-บาดทะยัก-ไอกรน-ตับอักเสบบี)
OPV1 (โปลิโอชนิดหยอด)
4 เดือน DTP-HB2 (คอตีบ-บาดทะยัก-ไอกรน-ตับอักเสบบี)
OPV2 (โปลิโอชนิดหยอด) , IPV1 (โปลิโอชนิดฉีด)
ให้วัคซีนโปลิโอชนิดฉีด 1 เข็ม พร้อมกับวัคซีนโปลิโอชนิดหยอด 1 ครั้ง
6 เดือน DTP-HB3 (คอตีบ-บาดทะยัก-ไอกรน-ตับอักเสบบี)
OPV3 (โปลิโอชนิดหยอด)
9 เดือน MMR1 (หัด-คางทูม-หัดเยอรมัน) หากไม่ได้ฉีดเมื่ออายุ 9 เดือน ให้รีบติดตามฉีดโดยเร็วที่สุด
1 ปี LAJE1 (ไข้สมองอักเสบเจอีเชื้อเป็น)
1 ปี 6 เดือน DTP4 (คอตีบ-บาดทะยัก-ไอกรน)
OPV4 (โปลิโอชนิดหยอด)
2 ปี 6 เดือน LAJE2 (ไข้สมองอักเสบเจอีเชื้อเป็น)
MMR2 (หัด-คางทูม-หัดเยอรมัน)
4 ปี DTP5 (คอตีบ-บาดทะยัก-ไอกรน)
OPV5 (โปลิโอชนิดหยอด)
7 ปี (ป.1) MR (หัด-หัดเยอรมัน) เฉพาะรายที่ได้รับไม่ครบตามเกณฑ์
HB (ตับอักเสบบี) เฉพาะรายที่ได้รับไม่ครบตามเกณฑ์
LAJE (ไข้สมองอักเสบเจอีเชื้อเป็น) เฉพาะรายที่ได้รับไม่ครบตามเกณฑ์
IPV (โปลิโอชนิดฉีด) เฉพาะรายที่ได้รับไม่ครบตามเกณฑ์
dT (คอตีบ-บาดทะยัก), OPV (โปลิโอชนิดหยอด) เฉพาะรายที่ได้รับไม่ครบตามเกณฑ์
BCG (บีซีจี) 1. ให้ในกรณีที่ไม่มีหลักฐานว่าเคยได้รับเมื่อแรกเกิด และไม่มีแผลเป็น
2. ไม่ให้ในเด็กติดเชื้อเอชไอวี ที่มีอาการของโรคเอดส์
11 ปี
(นักเรียนหญิง ป.5)
HPV1, HPV2 (เอชพีวี) ให้ 2 เข็ม ห่างกันอย่างน้อย 6 เดือน (จังหวัดที่ได้รับการสนับสนุนวัคซีนกระทรวงสาธารณสุขจะได้แจ้งให้พื้นที่ทราบต่อไป)
12 ปี (ป.6) dT (คอตีบ-บาดทะยัก) ตามแผนปฏิบัติงานของกระทรวงสาธารณสุขฉีดให้เด็กนักเรียนชั้น